EdebiyatFulya CoşgunKöşe YazılarıKültür-SanatYazarlar

“Fanfiction” bir edebiyat türü müdür?

Son zamanlarda edebiyat alanında tartışılan bir konu da fanfiction’ın edebî değerinin olup olmadığı… Peki nedir bu fanfiction? Türkçe karşılığı tam olarak “Hayran Hikâyeleri”. Fan İngilizce’de hayran anlamına geliyor ve “fiction” ise kurgu demek. Bu iki kelimenin birleşiminden meydana gelmiş bir sözcük.

Hayran Hikâyeleri, bir filmin, tiyatro eserinin, şarkının, kitabın ya da gerçek hayatın hayalî unsurlarla buluşturularak yeniden yaratılmasıyla oluşturulmuş hayranlarının  kurgusudur.

Bu hikâyeler, tamamen yeni  karakterlerle yazılabileceği gibi daha önce yaratılmış bir karakterin üzerinden de yazılabilir. Bu durumun avantajı, hikâyede kullanılacak karakterler hazırdır, mekan bulmak, zaman oluşturmak ve yeni karakter yaratmak hatta hikâyemiz sil baştan bir isim bulmak zorluğundan kurtulursunuz. İsterseniz sadece o karakterin adını alır onu bambaşka bir kişiliğe büründürür ve onun için yepyeni bir dünya oluşturursunuz.

Bu alanda yazanlar, yazdıkları hikâyelerden hiçbir kâr elde etmeksizin sadece eğlence amaçlı yazarlar. Bazıları da Hayran Hikâyeleri’ni, yazarlığa giden yolda emekleme olarak görürler ve kendilerini geliştirmek için yazarlar.

Hayran Hikâyeleri’nin tarihçesine yönelik bir araştırma yaptığımızda; tarihinin 17. yüzyıla kadar uzandığını görürüz. Örneğin; Don Kişot’un resmî olmayan devam hikayeleri yazılmış ve 19. yüzyılda Lewis Carroll’un Alice Harikalar Diyarında adlı eseri, Frances Hodgson Burnett ve E. Nesbit gibi yazarlar tarafından yeniden yazımları yapılmıştır. Sherlock Holmes’un birden fazla hayran-yazarlar tarafından yazılmış hikayeleri de vardır. 1920’ler ve 1930’lara gelindiğinde ise Jane Austen hayranlarının, onun kitaplarındaki karakterlere dayanarak fanzinler bastıklarını görürüz.

1960’lara gelindiğinde ise, Star Trek hayran kitlesi sayesinde, hayran hikâyeleri herkes tarafından bilinip, okunmaya başlanmıştır. İlk Star Trek fanzini, Spockanalia’nın 1967’de basıldığını ve daha sonra, Star Trek dizisi yayından kaldırıldığında bile içeriğinde hayran hikâyeleri barındırır.

Hayran Hikâyeleri internetin hayatımıza girmesiyle birlikte bütün dünyaya yayılmış ve popüler olmuştur. 1998’de “Fanfiction.net” kurulduktan sonra aynı esere yazılan yüzlerce hayran hikâyesi tek bir arşivde tutulabilmiş ve okuyucuya ulaşabilmiştir.

Türkiye’de hayran hikâyeleri ise yine aynı yıllarda bu sitenin kurucusu tarafından “turkfanfiction.net” ile Türk okuyucularına ulaşmayı başarmıştır. Günümüzde ise yerli ve yabancı yapımlara ait hayran hikâyeleri, birçok forumda açılan “Fanfiction” köşeleri ve kişisel bloglar ile destekleniyor ve daha çok sayıda hayran hikâyeleri okuyucu ve yazarlarına ulaşıyor.

Birçok yazar, hayranlarının fikrini çalmakla suçlanmak korkusuyla hayran hikâyelerinden uzak dursa da bazılar bu tip hikayeleri destekler. Buffy the Vampire Slayer ve Angel’ın yapımcısı Joss Whedon, hayranlarını hayran hikâyeleri  okumaya davet ederken, Harry Potter kitaplarının yazarı J.K.Rowling, her türlü hayran hikâyelerini sevdiğini sözlerinde belirtir. Harry Potter serisinin bu kadar çok ün yapmasını da hayran hikâyeleri sayesinde olduğunu da her fırsatta söyler. Yine ünlü psikolojik, gerilim yazarı Stephen King de hayran hikâyelerine destek veren bir yazardır.

Buna rağmen bazı yazarlar, örneğin ünlü vampir kitaplarının yazarı Anne Rice, gerek sitesinde, gerekse hukuki yollarla herhangi bir karakterinin hayran hikâyeleri eseri olarak kullanılmasını yasaklamış, Fanfiction.net’teki arşivlerden bu tip hikayelerin kaldırılmasını sağlamıştır.

“turkfanfiction.net “te bir okuyucu ve yazar olarak şunu söyleyebilirim; bazen öyle eserlerle karşılaşıyorum ki kesinlikle orijinal eserden kat kat daha başarılı. Ben bu denli başarılı yazarların, hazır karakterler üzerine yeni olaylar kurgulamaları yerine, yeni karakterler oluşturmalılar diye düşünüyorum. Bu karakterler, ticarî bir amaç olarak kullanıldığı anda telif hakkı yasasına dahil olduğundan, yeni bir karakter oluşturmak yazara maddi manevi kazanç saglayacaktır.

Hayran hikâyeleri, orijinal eserlerin kalıcılığı açısından çok önemli bir faktör; fakat hayran hikâyeleri yazarı açısından sadece tecrübe…

“Fanfiction” bir edebiyat türü müdür? Yorum sizin….

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı